Keepeek
Transport du métro Alstom pour la ville d’Hanoï

2024.10.21

Gümrük İşlemlerinde INCOTERMS’in Rolü

Küreselleşme, şirketlerin farklı ülke ve bölgelerdeki yeni pazarlara ulaşmaları için muazzam fırsatlar yaratmaktadır. Giderek daha fazla şirketin uluslararası ticarete atılmasıyla birlikte, sınır ötesi işlemlerin yürütülmesi, dikkate alınması gereken birçok faktörü, özellikle de satıcı ve alıcının sorumluluklarını içeren karmaşık bir süreç haline gelebilir:

  • Nakliyeyi kim ayarlar?
  • Sigorta masraflarını kim karşılar?
  • İhracat ve ithalat gümrük işlemlerini kim yürütür?
  • Gümrük vergileri ve diğer vergileri kim öder?

Uluslararası ticaretin öngörülebilirliğini ve şeffaflığını sağlamak amacıyla, Uluslararası Ticaret Odası (ICC) ve diğer paydaşlar, 1936 yılında tüm tarafların sınır ötesi işlemler sırasında görev ve sorumluluklarını anlamalarına yardımcı olmak üzere bir dizi uluslararası ticari şartlar (INCOTERMS) setini ortaklaşa hayata geçirmiştir.

INCOTERMS, farklı ülkelerden alıcılar ve satıcılar arasındaki yanlış anlaşılmaları önlemeye yardımcı olan standartlaştırılmış bir kurallar dizisi sağladığından uluslararası ticarette hayati öneme sahiptir. INCOTERMS, her bir tarafın sorumluluk ve yükümlülüklerini belirler; ayrıca riskin satıcıdan alıcıya ne zaman geçtiğini ve hangi masrafları kimin karşılayacağını tespit etmeye yardımcı olur. Ancak INCOTERMS'in kendisi yasal olarak bağlayıcı değildir. Daha ziyade, tarafların satış sözleşmelerine dahil etmeyi tercih edebilecekleri bir dizi kılavuz niteliğindedir; bu kılavuzlar, ambalajlama, ithalat ve ihracat gümrük işlemleri gibi nakliye öncesi düzenlemelerin çeşitli yönlerini ve sonraki teslimat düzenlemelerini kapsar.

INCOTERMS, uluslararası ticaretteki gelişmelere ayak uydurmak amacıyla her 10 yılda bir revize edilir. En son sürüm, 2020 yılında 11 kural ile güncellenmiştir:

  1. EXW (Fabrika Çıkışı)
  2. FCA (Free Carrier)
  3. CPT (Taşıma Ücreti Alıcıya Ödenmiş) 
  4. CIP (Taşıma ve Sigorta Alıcıya Ödenmiş)
  5. DAP (Delivered at Place)
  6. DPU (Yere Boşaltılmış Olarak Teslim Edilir)
  7. DDP (Gümrük Vergileri Ödenmiş Teslim)
  8. FAS (Gemi Yanında Teslim)
  9. FOB (Gemide Teslim)
  10. CFR (Maliyet ve Navlun)
  11. CIF (Maliyet, Sigorta ve Navlun)

INCOTERMS ve Gümrükleme Zorlukları

Tüm ülkelerdeki gümrük prosedürleri kapsamında, gümrük vergisi ve harç hesaplamaları için gümrük değerinin belirlenmesi, INCOTERMS ile doğrudan bağlantılıdır. Dolayısıyla, INCOTERMS’in doğru kullanımı, ihracat ve ithalatta gümrük işlemlerinin sorunsuz bir şekilde gerçekleştirilmesini doğrudan etkiler.  Bu makalede, sınır ötesi işlemlerde farklı INCOTERMS'lerin kullanılmasıyla ilgili olası bazı gümrük zorlukları ele alınmaktadır:

 

Fabrika Çıkışı (EXW) 

Bu terim, herhangi bir taşıma türü için kullanılabilir ve satıcıdan alıcıya giden yolda birden fazla taşıma türü söz konusu olduğunda tercih edilebilir. EXW, satıcıya asgari düzeyde sorumluluk yükler. Satıcı, malları ihracat için paketlenmiş halde, satıcı ile alıcı arasında kararlaştırılan yerde (genellikle satıcının fabrikası veya deposu) hazır bulundurmakla yükümlüdür. 

Bu yaklaşımın temel şartlarından biri, yasal yükümlülükleri kapsayan tüm ihracat ve ithalat işlemlerinin sorumluluğunun tamamen alıcıya ait olmasıdır. Bu Incoterm kapsamında ortaya çıkabilecek bazı sınır ötesi sorunlar şunlardır:

  • Alıcının ihracat menşe yerinde yerel bir varlığı (tüzel kişilik) bulunmaması durumunda ihracat gümrük işlemleri sorun yaratabilir.
  • Genellikle EXW, satıcının ihracat haklarının bulunmaması nedeniyle (gümrük işlemleri veya döviz ticareti açısından) ihracat yapamadığı durumlarda kullanılır. Böyle bir durumda, alıcının ihracat işlemlerini kolaylaştırmak için üçüncü taraf bir komisyoncu ile çalışması gerekecek ve bu da genel işlem maliyetine ek masraflar getirecektir.
  • Bazı kısıtlanmış mallar için, alıcı menşe ülkede yerel bir tüzel kişilik kurmuş olsa bile, şirketin ihracat iznini başarıyla alamaması söz konusu olabilir ve bu durum yükün sevkiyatını tehlikeye atar.
  • Serbest Ticaret Bölgesi (FTZ) veya İhracat İşleme Bölgesi (EPZ) içinde bulunan ihracatçılar, mallar ülke dışına ihraç edildiğinde ihracat kanıtı sunmak zorundadır.  Alıcı, ihracat gümrük işlemlerinden sorumlu olmakla birlikte bu kanıtı sunmakla hiçbir şekilde yükümlü olmadığından, ihracatçı, mevzuata uyulmaması durumunda ek yerel vergi ödemesi yükümlülüğü altında kalabilir.

Mümkün olduğunda, satıcı (ihracatçı), yukarıda belirtilen bazı zorlukları önlemek amacıyla ihracat gümrük işlemlerine doğrudan destek vermelidir. Bu, sevkiyattaki gecikmeleri önleyecek ve hem satıcının hem de alıcının gümrük ve ticaret mevzuatına uymasına yardımcı olacaktır.

 

Gümrük Vergileri Ödenmiş Teslim (DDP) 

DDP Incoterm kuralları uyarınca, satıcı, malların belirtilen varış yerine teslim edilmesiyle ilgili tüm sorumlulukları ve masrafları üstlenir. Satıcı, hem ihracat hem de ithalat formaliteleri, ücretleri, gümrük vergileri ve diğer vergileri ödemekle yükümlüdür. Bu kural, bazı önemli avantajlar sunduğu için e-ticaret gönderilerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Öncelikle, satış noktasından sipariş edilen malların mülkiyetinin devredilmesine kadar müşterilere kesintisiz bir uçtan uca çevrimiçi alışveriş deneyimi sunar. Ayrıca, e-ticaret perakendecileri arasında daha az deneyimli olanlara kıyasla, sınır ötesi işlemlerde daha fazla deneyime sahip ve uluslararası ticaret ile lojistiğe daha hazırlıklı olan büyük toptancılar için de uygun bir Incoterm'dir.

Bununla birlikte, gümrük işlemlerinde bu kuralı kullanmanın en büyük zorluğu, DDP’nin satıcıya, ithalat izinleri ve lisansları için başvuruda bulunma, ithalat beyannamesi verme ve varış ülkesinde geçerli olan gümrük vergileri ile diğer vergilerin ödenmesi dahil olmak üzere maksimum sorumluluk yüklemesidir. Bu durum, satıcının fiziki varlığı bulunmayan ülkelerdeki mevzuata uymasını gerektirir ve dolayısıyla mevzuata uygunluğu sağlamak için muhtemelen üçüncü taraf lojistik sağlayıcılara güvenmesini gerektirir.  Ayrıca, ithalat sırasında bir üçüncü taraf acentesi Kayıtlı İthalatçı (IOR) olarak kullanılırsa, yerel gümrük idaresinden alınacak herhangi bir gümrük vergisi iadesi doğrudan IOR’a ödenecek ve satıcı bu tutarı üçüncü taraf acentesinden geri alamayabileceğini lütfen unutmayın.

Buna ek olarak, çevrimiçi satış süreci sırasında satıcı, varış ülkesinde uygulanacak ithalat gümrük vergileri ve diğer vergilerin tutarını tahmin etmek zorundadır; bu tutarlar, malın türü, menşei, değeri ve mevzuata bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Gümrük vergileri ve diğer vergilerin tahmini yanlış olabilir ve bu da satışın rekabet gücünü veya kârlılığını azaltabilir.  Bir diğer sorun ise, satıcının ithalat gümrük işlemleri sırasında döviz işlemleriyle uğraşmak zorunda olmasıdır; bu da, döviz ve bununla ilişkili tüm risklerin sorumluluğunun tamamen satıcıya ait olduğu anlamına gelir.

EXW'ye benzer şekilde, ithalatçının gümrük antreposunda veya Serbest Ticaret Bölgesi (FTZ) ya da Özel Ekonomik Bölge (SEZ) gibi belirli bir gümrük bölgesinde bulunması durumunda, sevkiyat ithalatçının tüzel kişiliği adına gümrükten geçirilmelidir; bu tür işlemlerde DDP şartı kullanılamaz.

DDP’ye daha iyi bir alternatif, DAP (Delivered-at-Place) şartının kullanılmasıdır; bu şartta satıcı, mallar varış noktasına (belirtilen bir yere) ulaşana kadar nakliye sırasında ortaya çıkan tüm masraf ve risklerden sorumludur.  DAP kapsamında, malların boşaltılması ve malların varış ülkesine ithal edilmesi için gümrük işlemlerinin tamamlanmasıyla ilgili tüm masraflar ve riskler alıcıya aittir.

GEODIS: Gümrük ve Dış Ticaret Yönetiminde Güvenilir Ortağınız

Ulaşım ve lojistik alanında küresel bir lider olan GEODIS, dünya çapındaki tüm müşterilerimize profesyonel gümrük ve dış ticaret yönetimi çözümlerinin tamamını kapsayan, sektörde öncü gümrük aracılık hizmetleri sunmaktadır. Dünya çapında 800'den fazla profesyonel ticaret uzmanımız, müşterilerimize gümrük ve ticaret mevzuatını araştırma konusunda destek vermenin yanı sıra, her zaman tam gümrük mevzuatına uygunluk içinde verimli ve maliyet etkin kargo nakliyesi ile gümrük vergisi ve diğer vergilerin optimizasyonunu sağlamak üzere etkili sınır ötesi dijital gümrük çözümleri sunmaktadır.

Daha fazla bilgi edinmek ister misiniz?

Şirketinizin gümrük aracılık ve küresel ticaret yönetimi konularında desteğe ihtiyacı varsa, bizimle iletişime geçmekten çekinmeyin.

Keepeek
Kian Chuan CHANG, Head of Customs Brokerage, Asia Pacific region for GEODIS Logistics

Kian Chuan Chang

Bölge Direktörü – APAC ve Orta Doğu, Gümrük Aracılığı ve Ticaret Uyumluluğu

Dr. KC Chang, şu anda Singapur Bölge Ofisi’nde görev yapan GEODIS’in Asya Pasifik ve Orta Doğu bölgesi Gümrük Aracılığı Bölüm Başkanıdır. Dr. Chang, ekspres taşımacılık sektöründe kanıtlanmış bir geçmişe sahip deneyimli bir sektör lideridir; Imperial College London’dan MBA, Central Queensland Üniversitesi’nden Mesleki Doktora ve Skema İşletme Okulu’ndan DBA derecelerini almıştır.